Tayland: Yakınçağ Tarihi, Monarşi ve Politika

4
616

Çoğu tarihçiye göre, Taylandlılar güney Çin bölgesinden gelmiş ancak çalkantılı tarihleri yüzünden homojenik bir yapıdan daha çok birden fazla etnik kimliğin (Kımer, Birmanya, Lao, Çin) etkisinde kalmıştır.

İlk birleşik “Tay” krallığı 14. Yüzyılda kuruldu. Siyam imparatorluğunun ilk başkenti Sukhothai ve sonraları da Ayutthaya olmuş.  18. Yüzyılın sonlarında, Chakri hanedanlığı başa geldi ve “Krung Thep”(Bangkok’un Taycası) yeni politik ve kültürel merkez haline geldi. 19. Yüzyılda diğer Asya ülkelerinin aksine eski Siyam (1939’da değişen ismiyle Tayland) hiçbir zaman Avrupalı ülkelerin sömürgesi altına girmedi.

Tayland Kralı

Bhumibol-Adulyadej
Tayland Kıralı Bhumibol Adulyadej

1932’de yaşanan mutlak monarşiden anayasal monarşiye geçişi sağlayan ve kansız geçen 1932 devriminin aksine, 1946’da tahta oturan ve halen dünyanın en uzun süren monarşik saltanatın sahibi olan Kral Bhumibol Adulyadeth 9. Rama, hem kutsal olarak kabul edilen kişiler hem de Tay halkı tarafından “ulusun babası” olarak kabul edilen biri olarak tasvir ediliyor.

Bununla birlikte, 5 Aralık 1927 doğumlu Kral Bhumibol resmi olarak monarşinin başında ve “politikaların üzerinde bir güce sahip” olarak Tay siyasetinde birçok köklü değişiklikler getirdi. Sayısız askeri rejim ve 15’den fazla darbeye izin vermesine rağmen Tayland’ın demokrasiye geçişi kolaylaştıran kişi olarak itibar gördü. Kral Bhumibol’un danışmanlığı özenle seçilmiş ve birçok üyesi politikayla çelişen özel bir konsey tarafından yapılmaktaydı. Bhumibol ve taç giymeden bir hafta önce evlendiği Kraliçe Sirikit (1932 doğumlu)’in dört çocukları var. Tek oğul olan Prens Vajiralongkorn tahtın tek varisi olmasına rağmen miras hukuku ile ilgili son çıkan anayasalar şu an hüküm süren krala yegâne hak tanımakta ve teoride istediği herhangi bir çocuğunu tahta atayabileceğini göstermekte.

Kralı eleştirmek ve hakarete hapis cezası

Tayland’ın krallığı ve kraliyet ailesinin üyeleri “krala ihanet” kanunu altında her türlü eleştiriden korunmaktadır ve bu kanunu dünyada en sıkı şekilde uygulayan ülkedir. 2007 Anayasasına göre, “Kral’a en üst düzeyde saygı gösterilmeli ve asla ihanet etmemelidir. Hiç kimse krala karşı kötü bir tavır takınmamalı ve her türlü suçlamadan uzak durmalıdır.” Ceza kanununun 112. Maddesine göre, “Kral, Kraliçe, veliaht veya vekile iftira atan, aşağılayan, hakaret ya da tehdit eden kişiler 3 ila 15 yıl arası hapis ile cezalandırılacaktır.” Kanun’da yazmayan şey ise “aşağılamak” ya da “hakaret” kelimesinin tam olarak neleri içerebileceği.

Son yıllarda, mevcut politikayla bazı kesimler arasında fikir ayrılığı gözle görülür olmaya başladı. Gözlemciler 2006 darbesinden sonra artan halk içinde ki kutuplaşma ve yaşlı kralın hastalığının artmasından dolayı yükselen “krala ihanet” konusunda uyarıyor.  Bir turist ya da Tayland’da yaşayan biri olarak sizden de, bu en büyük tabu olan Krala ve Monarşiye bir yerel Tay’lı nın yaptığı gibi saygı göstermeniz bekleniyor.

Tayland Darbeler

20. Yüzyılın ikinci yarısında ki birkaç darbe, askeri diktatörlük ve kısa süren sivil yönetimlerden sonra 21. Yüzyılın başlarında Tayland “Asya Tarzı” daha düzgün ve demokrasiye yakın bir duruş sergiliyor.

Tayland-DarbelerAncak 2006 yılında, Kral Bhumibol’un desteklediği aşırı-kralcı olan “Demokrasi İçin Halkın Birliği” adında ki grup (PAD) tarafından yapıldı. Bu darbe ile demokratik bir şekilde seçilen Thai Rak Thai yönetimi devrildi ve 2001’den beri yönetimde olan devrik lider ve iletişim devi şirket sahibi olan Thaksin Shinawatra “krallığa ihanet” ve yolsuzluk suçlandı.

Ağustos 2008’de Thaksin, siyasi olarak desteklenen ve sözde çıkar çatışmasından kaynaklanan 2 yıllık hapis cezasından kurtularak çoğunlukla Dubai’de olmak üzere sürgünde yaşmaktadır. Yakın Tay tarihine bakıldığında, Thaksin destekçileri tarafından sevilen düşmanları tarafından nefret edilen ve en fazla problem yaratan kişi olarak göze çarpmakta.

Darbe sonrası ilk kez Aralık 2007’de yapılan seçimlerde ironik ancak şaşırılmayacak bir şekilde Thaksin yanlısı parti oyların büyük bir kısmını alarak tekrar seçimi kazandı.

Aylar süren ve sonunda Bangkok’un 2 uluslararası havaalanının kapanmasına yol açan Thaksin karşıtı protestolar neticesinde, anayasa mahkemesi başta olan ve Thaksin’in daha önceden dağılan Thai Rak Thai partisinin uzantısı olduğu öne sürülen partiyi kapattı.

Kırmızı Gömlekliler

15 Aralık 2008 de, Demokrat Parti lideri Abhisit Vejjajiva parlamento tarafından ülkenin 27. Başbakanı olarak seçildi.

Tayland'da Kırmızı Gömlekliler
Tayland’da Kırmızı Gömlekliler

Bu sırada muhalefet ve demokrasi/Thaksin yanlısı protestocu gruplar (“Kırmızı Gömlekliler”) sokaklara dökülmeye başladı. Demokratik yönetilen koalisyon hükümetini “yargısal darbe” yanlısı olmakla suçlayıp, halkın gücünü geri kazanabilmesi için erken seçim istediler. Oysaki Demokratlar ve “Sarı Gömlekliler” (PAD), Tayland’ın üst düzey elitlerinden, askeriye ve Bangkok’un orta sınıf kesiminden tam destek alıyordu ve Thaksin’in en güçlü olduğu yerler ülkenin kuzey ve kuzey doğusunda kalan kırsal bölgeleriydi.

Fakat Tayland’ın sözde yanlı medya ve kralcı gruplarının sık sık iddia ettiği gibi, Kırmızı Gömlekliler beyinleri yıkanmış Thaksin destekçileri değildi.Çifte standartları olmayan, gücün sadece halkta olduğu ve ülkenin elitlerinin, askeriyesinin, kraliyet ailesinin ve diğer anayasaya aykırı kuvvetlerin etkilerinden arınmış,  gerçek bir demokrasi oluşturmak için yola çıkmış bir siyasi hareketdi.

Daha yakın bir tarihde, kırmızı gömleklilerin krala ihanet kuralını eleştirileri iyice artmaya başladı ve tartışmalara yola açan bu kanunda değişiklik istediler. Diğer bir yandan Thaksin karşıtı ve Kralcı protest gruplar Kırmızı Gömleklileri giderek daha çok “Thaksin yardakçısı” ve Kraliyete karşı oluşmuş bir tehdit olmakla suçlamaya başladı. Mart 2009’dan Mayıs 2010’a kadar, 300,000 kırmızı gömlek yanlıları, erken seçim olması için olması için Bangkok caddelerini doldurdu.

Tayland’ın Kadın Başbakanı

Tayland Kadın Başbakanı
Tayland’ın ilk kadın başbakanı

19 Mayıs 2010 tarihinde protestocularla güvenlik güçleri arasında çıkan, 90 kişinin öldürüldüğü ve çoğu silahsız siviller ve yabancı gazetecilerin de içinde bulunduğu 2,000 kişinin yaralandığı askeri baskının ardından Abhisit Vejjajiva Mayıs 2011’de temsilciler meclisini fesh etti. 3 Haziran 2011 de ise, yeni bir genel seçim yapıldı ve kırmızı gömleklilerin tarafında bulunan Thaksin Puea Thai Partisi oyların büyük çoğunluğunu alarak galip geldi.

İronik olarak, Tingluck Shinawatra (Thaksin’in kız kardeşi) ülkenin tarihinde ki ilk kadın başbakanı oldu. Tayland’ın elitleri ve kraliyet ile bir “anlaşma” olduğu söylentilerinin aksine, Puea Thai hükümetinin yenilenen Thaksin karşıtı sokak protestoları ve siyasi olarak bölünen bir ülkede oluşması muhtemel askeri darbelere karşı ne kadar iktidarda kalabileceği belirsizliğini koruyor.

Yaşlı Kral Bhumibol

Kral Bhumibol’un ilerlemiş yaşı (Majesteleri 5 Aralık 2013’de 86 olacak) ve Eylül 2009’dan beri hastanede devam eden tedavisi göz önünde bulundurulduğunda, halefiyetlik konusu Tayland’da ki siyasi gerilimin en odak noktasını oluşturuyor. Halefiyetlik ve değişim süreciyle ilgili sorular siyasi olarak bölünen ülkede, şu an ve orta vadeli gelecek için en büyük ve ürkütücü soru işaretini oluşturuyor.

Tayland Kralı
Tayland Kraliyet Ailesi

Kral Bhumibo’un birleştirici ve ahlaki açıdan da iyi bir karakter oluşu tüm Tayland halkı tarafından saygı ve sevgiyle kabul ediliyor ancak varisi olan Prens Maha Vajiralongkorn için aynı şeyi söylemek mümkün değil. Birçok analist, siyasi olarak bölünmüş bir ülkede tacın Vajiralongkorn’a geçmesi sırasında muhalefet’in bu durumdan faydalanıp işleri zorlaştırmasından endişeleniyor.

Tayland’ın kraliyet ile ilgili çıkacak her türlü tartışmayı başarılı bir şekilde engelleyen katı “Krala ihanet” kanunu yüzünden bu halefiyet meselesi, kimsenin hakkında konuşmak istemediği bir ancak çok aşikâr olan bir sorun halinde.

4 YORUMLAR

  1. Singapur, Tayland ve Pkuket Gezim

    2 Mart Çarşamba sabah İzmir’den İstanbula boşluk İstanbuldan Singapur havayollarıyla 9.09 buçuk saatlik yoldan sonra Singapur ulaştık İstanbuldan saat 13:25’te hareket etti Singapura 5:45’te vardık Singapur dan Taylan buket adasına iki saati aşkın bir uçuş daha yaptık pkuket ulaştık tabi
    Sabah sekizi geçiyordu dokuzda doğruydu servise topluca bindik aşağı yukarı 40 kişilik bir grup tuk
    Tabi o saatte otel olmadığı için biz biraz servisle dolaştık şehir turu yaptık rehberimiz şehire anlattı 10’dan sonra 1:30’a doğru otele geldik ve otele yerleşmiş olduk bu kadar uzun yolculukdan sonra baya bir yorulmuştuk uyuyamadik da uyuduğumuzda ketlarımız oluruz diye uyumamaya çalıştık gece uyuyalım diye gündüz 1 saat kadar uyuduk çünkü uykusuzluğa artık dayanamadım uyuduktan sonra tekrar kalktık biraz havuza girdik 10’dan sonra deniz akşam özel yemek vardı yemekte arkadaşlarla birlikteydik güzel bir konser veren bir ekipte varda müzik çalma tarzları filan çok güzeldi Türk usulüne göre yemek yapmışlardı yemek keyifli ve güzeldi
    Gelelim taylant pkuket ne yenir ne içilir
    Yeme içme kültürleri tabi bizden çok çok farklı çok farklı
    Kilo aldıracak çok yiyecekleri yok genelde deniz mahsülüleri yoğunlukta Buka turistik olduğu için hamburger ve benzeri ürünler de burada satılıyor her tarafta her türlü yiyecek var
    Bir Türk olarak yiyeceklerinizi sağlıklı olmasını istiyorsanız aslında aradığınızda bulabilirsiniz bir çok yerde helal gıda helal food diye yazılı yerler var oralardan rahatlıkla yeme içme yapabilirsiniz
    Geldiğimizin ertesi gün cuma olduğu için tabi bir Müslüman olarak Cuma’ya gitmek istedik otelden tatong dediğimiz taksilerle zaten tarif ediyorsunuz Cuma’ya oradan bir cami var çok güzel oraya götürdüler Müslim home player veya namazı şeşlinde elinizi kaldırıp bağladığınızda tarif edebilirsiniz bunları görünce anlıyor 200 baht gittik
    Çok şükür cuma günü de cuma namazımızı burada eda etme imkanı oldu
    Aslında insan düşüncesi neyse neyi arıyorsa her yerde her şeyi bulabilir tekim Uzakdoğu’da da Tayland’da da Asya’nın bu bölgesinde de eğer müslümansan ve cumanı kılmak istiyorsan cumalı kılmak için yer bulursun gidersin
    Cuma çıkışı zaten cumanın etrafında helal diye bir çok yer var oradan yemek yiyebilirsiniz rahatlıkla
    Burada en çok sevdiğim yiyecek gerçekten tropikal meyveler meyveler çok güzel aynen bizim türkiye’de olduğu gibi böyle buzla karıştırıp mix yapıp güzel bir şekilde içe biliyorsunuz genelde 80 baht veya 60 baht
    Ben türkiyeden gelirken yanıma 2.3 paket kuruyemiş almıştım çok iyi oldu böyle akşam üçte dörtte 10’un atıştırıp biliyorsun çayında birlikte otelde çay sallama çay içip gayet güzel oluyor tavsiye ederim yanınıza giderken ambalajlı bir şekilde ve bakımlı atabiliyorsanız vakumlu bir şekilde karışık kuruyemiş alabilirsiniz
    Buralar biraz hava şekli olarak ve deniz olarak antalya Saklıkent Ölüdeniz kaş o taraflara benziyor satılana baktığınızda esnafın sattığı şeyler bile bizim Antalya’daki benzer ürünle

    Taylant pkuket de gece hayatı ve dikkat etmeniz gerekenler

    Tayland’da genel yaşayış ve halkın inanç bakışı Buda öğretisi ve halka yansımaları Buda’nın sekiz ilkesi

    Buradaki hayat yapısını ve insanların yaşayışını gece hayatını görünce gerçekten Türk toplumu ahlakına ne kadar güzel ve değer verdiğimiz o zaman daha iyi anlıyoruz
    Kendi değerlerimize sahip çıkalım ve evlatlarımızı bu değerlerimize Yetiştirelim

    Taylan pkuket özgürlükler adası ama özgürlükten ne anladığımız önemli
    Gece kulüplerinin olduğu yerde bir tane polis göremezsiniz bunu burada rehberlerimiz de evin önüne anlatıyorlar
    Aslında işin gerçeğini şöyle ibretli bir baktığında tabii ki polis olmaz çünkü polis olabilecek hiçbir mevzu yok insanın hiçbir ahlak değeri hiçbir ilkesi yoksa zaten sorun yok her şey yapılabilir bir ortamda polis ve ne yapacaksınki hiç değeri yok hiçbir namus değeri zaten insanlar buradaki guguk var dedikleri insanın ahlakına değerlerini yok eden yerlere girip her şey yapıyorsa zaten o zaman polislikte bir şey yok o yüzden rehberlerin abart abart anlattıkları aman şöyle aman böyleamam polis yok şey bana zırva ve safsata olarak göründü

    Buradaki gece hayatını görünce gerçekten oturup bir 2 saat düşünme ihtiyacı duydum insan nasıl bir hale gelebiliyor insanın hiçbir değeri yoksa alaka değeri yoksa gerçekten nasıl da satırla biliyor nasıl da bedeli kullanılabiliyor kadınları ne hale gelebiliyor basit bir obje gibi basit değersiz bir eşya gibi adeta göz önünde pervane döndürüp duruyorlar
    İnsanoğlu gibi bütün yaratılmışların bütün Hayvanatın bitkinin üzerindeki güzel bir varlık gerçekten baktığımda eğer herhangi bir değer taşımıyorsa sıradan basit bir meta gibi insanların önüne konulabiliyor o yüzden değerlerimize ahlakımıza sahip çıkmamız gerekiyor
    İnsanın yaratılış itibariyle kullanılıp basit bir meta şeklinde bir köşeye atılacak iyiken güzelken gençken kullanıma tabi yaşlandığında da birini çek saygı duyulmayacak bir varlık değildir insan her yaşta alaka değerleriyle güzellikleriyle onuruyla yaşadığında o onur ve güzellikle her zaman saygı duyulabilir değerlerine sahip çıkılabiliyor yaşanabilir bu bir ortam oluşturur ama hiçbir değeri olmayan insan hiçbir yaşam alanı oluşturamaz 10’un oluşturduğu yaşam alanında da

    • Kralın sağlık durumu hakkında pek bilgi verilmiyor, ancak durumunun iyi olmadığı konusunda bilgiler var. Dediğiniz gibi ölümü halinde Tayland’ın karışacağı, kaos haline gireceği kesin. Akılda tutmakta fayda var.

      Ne olursa olsun Kral’a saydı göstermeli. Yoksa sıkıntı yaşanabilir.

CEVAP VER